احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
965
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
قاشق سياهدانه را با آب نيم گرم بخوريد و براى درمان آن نيز روى محل گزيده شده ، روغن فندق يا روغن توت يا آب برگ درخت توت تازه بماليد . * گوشت خرچنگ را نرم بكوبيد و با شير خر مخلوط كرده و بر محل گزيدگى ضماد كنيد . * گوشت خرچنگ پخته شده را نرم بكوبيد و با درونج ساييده شده مخلوط كرده و بر محل گزيدگى ضماد كنيد . مارزدگى مار داراى دو كيسه يا دو غدهى زهر است كه در دو طرف آروارههاى بالاى او يعنى در دو طرف فكين اعلاى او در پشت دو چشم جاى دارند و هر غده متصل به دندانى قلاب شكل توخالى مىباشد . اين جانور خزنده و موذى در وقت گزيدن ، دندان خود را در بدن انسان و يا حيوان فرو مىبرد و زهرى كه از غده بيرون مىريزد را از راه سوراخ دندان داخل بدن مىكند و انسان يا حيوان را مسموم مىسازد . جاى نيش مار در ابتدا سرخ و بعد سياه مىشود و شخص مارگزيده در سر تا پاى خود مخصوصا در معده و شكم احساس درد و سوزش شديد مىكند و حال ضعف و گاهى قى و اسهال بر او دست مىدهد ، درصورتىكه زهر كم باشد و يا گزنده از مارهاى معمولى باشد پس از چند روز معالجه بهبودى مىيابد . اما اگر زهر گزيدهى آن بسيار يا گزنده از مارها يا افعىهاى خطرناك باشد علاوه بر درد و سوزش شديد و طاقتفرسا دچار تشنگى سخت و خشكى حلق و دهان و زبان هم مىشود و پس از چند ساعت بيهوش شده و خون بدنش مىبندد و شخص مىميرد . لذا در علاج مارگزيدگى بايد بىدرنگ و بدون تأمل بالاى محل را كه مار گزيده است ريسمان يا دستمال و پارچهى بسيار محكم ببنديد تا از جريان خون و رسيدن زهر به ساير قسمتهاى بدن جلوگيرى شود و بعدا محل گزيدگى را با نيشتر يا قلمتراش و يا هر چيز نوكتيز ديگر زخم كنيد و چاك بدهيد تا خون جارى و در نتيجه زهرى كه وارد بدن شده با خون خارج شود . سپس بايد عضو مارگزيده را در شير فرو بريد كه آن شيرها زهرها را جذب كند و به وى شير هم بخورانيد ، همچنين آبليمو يا عرق بادرنجبويه يا زردهى تخممرغ خام مخلوط با شير نيز به او بدهيد . براى درمان آن بايد پس از گزيدگى فورا يك ليوان روغن زيتون را يكجا سر بكشيد . * آب زردشدهى داخل غليان را يك ليوان بنوشيد . * صبح ناشتا ، 40 تا 50 گرم روغن گاو را انگشت انگشت يا زرهزره بخوريد . * تخم ترب را بكوبيد و با كمى شراب مخلوط كرده و بر آن ضماد كنيد . * تخم ترب كوبيده و يا تخم بالنگوى كوبيده را بر موضع نيشزدگى ضماد كنيد . * پياز موش ( پياز عنصل ) را پخته و با سركه بر آن ضماد كنيد . * شكوفه و برگ تازهى بالنگ را باهم مخلوط و بر جاى نيشزدگى ضماد كنيد . * مرزهى كوبيده را با عسل مخلوط و روى محل گزيدگى ضماد كنيد . * مقدارى سبوس را با نمك مخلوط كرده ، بعد گرم كنيد و بر محل گزيدگى بگذاريد . * پوست و گوشت بالنگ را درهم بكوبيد و بر محل گزيدگى ضماد كنيد . درصورتىكه عمليات فوق انجام شد و درد ساكت نگرديد و شخص روى بهبودى نديد فورى بيمار را به بيمارستان منتقل كرده تا به وسيلهى آمپولهاى ضد مار گزيدگى و سرم تحت معالجه و درمان قرار گيرد تا جان عزيز يك انسان در اثر سهلانگارى از دست نرود . اطلاع از اثر زهر مار : براى اينكه بدانيم مارى كه گزيده است زهرش به بدن اثر كرده يا نه بدين طريق